အေျခခံ ၀ိပႆနာ ပြားမ်ားနုိင္ရန္-

နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း တစ္ခုတည္းေသာလမ္းသည္ “ဧကယန” လို႔ေခၚတဲ့ မဟာသတိပ႒ာန္ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္ မဟာသတိပ႒ာန္ မွာ လမ္းသြယ္ (၄) လမ္းခြဲထြက္ျပီး ကာယ၊ ေ၀ဒနာ၊ စိတၱ နဲ႕ ဓမၼ ရယ္လို႔ သတိပဌာန္ေလးပါးရွိပါတယ္။ သတိပဌာန္ (၄) ပါးကို အသုံးျပဳရန္ အတြက္ ခြန္းအားလိုအပ္ပါတယ္ ။ Physical & Power စာသိႏွင့္ က်င့္သိ ပရိယတိၱ ႏွင့္ ပဋိပတၱိ ရွိရန္
လိုအပ္ပါတယ္။ ဘုရားရွင္က “သတိတစ္လုံး လက္ကိုင္သုံး အဆုံးနိဗၺာန္ျပည္” လို႔ ဆုိထားတဲ့အတြက္ သတိတစ္လုံးႏွင့္သာ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳနုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သတိ သည္လည္း ၀ိပႆနာသတိ ျဖစ္ရပါမယ္။
“သတိ” ဆုိသည္မွာ “ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္တြင္ ျဖစ္စဥ္တုိင္းေပၚမွာ သိသိေနတယ္။ အမွတ္ထားတယ္၊ ေအာက္ေမ့တယ္”။

“ပ႒ာန္” ဆုိသည္မွာ “တည္ထားျခင္း” ၊ တနည္းအားျဖင့္ “အာရုံ၌ စြဲျမဲစြာတည္ေသာသတိ” ျဖစ္ပါတယ္။ နိဗၺာန္မေရာက္မီ သံသရာကိုလည္ေစတဲ့ တရားခံႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ အ၀ိဇၨာ ႏွင့္ တဏွာ ၊ တနည္းအားျဖင့္ ေလာဘ ႏွင္ ဒိ႒ိ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာဘ ႏွင့္ ဒိ႒ိ ရွိေနသေရြ႕ သံသရာမွ မလြတ္ေျမာက္နုိင္ပါ။
“ဒိ႒ိ” ဆုိသည္မွာ “အယူ”။ “မိစၦာဒိ႒ိ” က “အယူမွားျခင္း” ျဖစ္ပါတယ္။ မိစၦာဒိ႒ိ (၆၂) ပါးရွိပါတယ္။
ဒိ႒ိ (၃) မ်ဳိးသိထားရင္ လုံေလာက္ပါတယ္။

“သကၠာယဒိ႒ိ”
“ဥေစၦဒဒိ႒ိ”
“သႆတဒိ႒ိ”
တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
“သကၠာယဒိ႒ိ” ဆုိသည္မွာ “အထင္အရွားရွိေသာ အေပါင္းအစု” ျဖစ္ပါတယ္
“သကၠာယတြင္ သူငါထင္ ေခၚတြင္ ဒိ႒ိပါ၊
သကၠာယကို အတၱထင္ ယူလွ်င္ ဒိ႒ိပါ၊
၀ိပႆနာရႈစရာ မွတ္ပါသကၠာယ၊
သကၠာယတြင္ ရႈေသာအခါ ထင္လာလကၡဏာ”
“လကၡဏာ” ဆုိသည္မွာ အမွတ္အသားျဖစ္ပါတယ္။ လကၡဏာ (၂) မ်ဳိးရွိပါတယ္။
(၁) သဘာ၀ လကၡဏာ ႏွင့္
(၂) သာမည လကၡဏာ ျဖစ္ပါတယ္။

သဘာ၀လကၡဏာဆုိတာက မူပုိင္ လကၡဏာ Individual characteristic သီးျခား လကၡဏာ လို႔လည္း ေခၚနုိင္ပါတယ္။
သာမညလကၡဏာ ဆုိတာက ပုံမွန္ အမ်ားဆုိင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ- ေဒၚျဖဴႏွင့္ ေဒၚညဳိ တုိ႔တြင္ ေဒၚျဖဴက ပိန္ျပီး ျဖဴတယ္၊ ေဒၚညိဳက ၀ျပီးညဳိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူရဲ့မူပိုင္/ သဘာ၀လကၡဏာ မ်ားမွာကြဲျပားၾကေပမယ့္ ေဒၚျဖဴ ႏွင့္ ေဒၚညိဳတုိ႔သည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားျဖစ္ၾကတဲ့အတြက္ သာမည လကၡဏာ မွာ တူညီၾကပါတယ္။

သတိပ႒ာန္ေလးပါးတြင္-
ကာယႏုပႆနာသတိပ႒ာန္တြင္ အပိုင္း (၆)ပိုင္း၊
ေ၀ဒနာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္တြင္ အပိုင္း (၉)ပိုင္း၊
စိတၱာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္တြင္ အပိုင္း (၁၆)ပုိင္း၊
ဓမၼာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္တြင္ အပိုင္း (၅)ပုိင္း၊
အားလုံးေပါင္းမည္ဆုိရင္ အပိုင္းေပါင္း (၃၆) ပိုင္းရွိပါတယ္။

မည္သည့္ သတိပ႒ာန္ ႏွင့္ အားထုတ္အားထုတ္ သဘာ၀လကၡဏာတြင္ ကြဲျပားၾကေပမယ့္ သာမညလကၡဏာ “ ျဖစ္ပ်က္” တြင္ အားလုံးတူညီၾကပါတယ္။ သတိပ႒ာန္ေလးပါး တြင္ မည္သည့္ သတိပ႒ာန္ ႏွင့္ ျဖစ္ေစ၊ အားထုတ္လာတဲ့ သတိပ႒ာန္တုိ႔တြင္ ကြဲျပားေပမယ့္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းမွာေတာ့ အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ ၀ိပႆနာအားထုတ္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြသည္ သဘာ၀ လကၡဏာ ႏွင့္ သာမညလကၡဏာ ကို မသိဘူးဆုိရင္ တရားမရနုိင္ပါ။ ၀ိပႆနာ ဉာဏ္ေတာင္ သိမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ပိပႆဏာဉာဏ္ဆုိတာ ဘယ္လကၡဏာ ေရာက္ရမွာလဲ ဆုိေတာ့ သာမညလကၡဏာ (ျဖစ္ပ်က္သေဘာ) ျမင္ျပီဆုိရင္ “ ၀ိပႆနာဉာဏ္ ” ကိုစတင္ရရွိပါတယ္။
“ေလာဘမ်ားျပီးဉာဏ္ထုိင္းလွ်င္ ကာယႏုပႆနာသတိ႒ာန္” ႏွင့္ အားထုတ္ရမွာျဖစ္ျပီး၊
“ေလာဘ မ်ားျပီး ဉာဏ္ထက္လွ်င္ ေ၀ဒနာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္” ႏွင့္အားထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
“ဒိ႒ိမ်ားျပီး ဉာဏ္ထုိင္းျပီး စိတၱာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္ ” ႏွင့္ အားထုတ္ရမွာျဖစ္ျပီး၊
“ဒိ႒ိမ်ားျပီး ဉာဏ္ထက္လွ်င္ ဓမၼာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္” ႏွင့္ အားထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။လူတုိင္းသည္ မိမိစရုိက္ ႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ကမၼ႒ာန္း ႏွင့္ အားထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိမိသည္ မည္သုိ႔ေသာ စရုိက္ရွိသည့္ ပုဂၢဳိလ္ လဲဆုိတာ အတိအက်မည္သူမွ်မေျပာနုိင္သည့္အတြက္ ကမၼ႒ာန္း တစ္မ်ဳိးျပီး တစ္မ်ဳိးေျပာင္းျပီး အားထုတ္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခုႏွင့္ ကိုက္ညီသြားလွ်င္ က်န္ေသာ ကမၼ႒ာန္းမ်ားႏွင့္လည္း ရႈမွတ္တတ္သြားပါတယ္။မည္သည့္ သတိပ႒ာန္ ႏွင့္ ပဲရႈရႈ ပယ္သတ္ရမည္႔တရား အုပ္စု (၃) မ်ဳိးရွိပါတယ္။ မီး (၁၀)၊ ကိေလသာ (၁၄) ပါး ႏွင့္ သံေယာဇဥ္ (၁၀) ပါး ျဖစ္ပါတယ္။

မီး (၁၀) ပါး
၁။ ေလာဘ
၂။ ေဒါသ
၃။ ေမာဟ(ေတြေ၀)
၄။ ဇာတိ (ပဋိသေႏၶေန)
၅။ ဇရာ (ရင့္ေရာ္)
၆။ မရဏ (ေသျခင္း)
၇။ ေသာက (စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾက)
၈။ ပရိေဒ၀ (ငုိေၾကြး)
၉။ ဒုကၡ (ဆင္းရဲျခင္း)
၁၀။ ဥပါယာသ (စိတ္ပင္ပန္း)
တုိ႔ျဖစ္ပါသည္။
ကိေလသာ (၁၄) ပါး
၁။ ေလာဘ
၂။ ေဒါသ
၃။ ေမာဟ
၄။ မာန
၅။ ဒိ႒ိ
၆။ ၀ိစိကိစၦာ
၇။ ထိန
၈။ ဥဒၶစၥ
၉။ အဟိရိက
၁၀။ အေနာတၱပၸ
၁၁။ ဣႆာ
၁၂။ မစၦရိယ
၁၃။ ကုကၠဳစၥ
၁၄။ မိဒၶ (ထိန ႏွင့္ေပါင္း )
သံေယာဇဥ္ (၁၀) ပါး
၁။ အ၀ိဇၨာ
၂။ ဥဒၶစၥ
၃။ မာန
၄။ အရူပရာဂ
၅။ ရူပရာဂ
၆။ ဗ်ာပါဒ
၇။ ကာမရာဂ
၈။ သီလဗၺတပရာမာသ
၉။ ၀ိစိကိစၦာ
၁၀။ ဒိ႒ိ

သံေယာဇဥ္ (၁၀) ပါးကိုေတာ့ ၀ိပႆနာ အားထုတ္မည့္သူမ်ား သိရွိထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္ပါ မီး (၁၀) ပါး ၊ ကိေလသာ (၁၄) ပါး ႏွင့္ သံေယာဇဥ္ (၁၀) ပါးတုိ႔ကို အေျခခံအေနႏွင့္ သိထားသင့္ပါသည္။ ၎ တုိ႔ ၏ အဓိပၸါယ္ကို ေနာက္ပိုင္း ပုိ႔စ္မ်ားမွာ ေဖာ္ျပပါ့မည္။
၀ိပႆနာ ဘာ၀နာ ကို စတင္ရႈမွတ္ေတာ့မယ္ ပုဂၢဳိလ္ အတြက္ ဤသုိ႔ေသာ အခ်က္အလက္ေလးမ်ားအေျခခံ အျဖစ္ သိထားသင့္ထင္ပါသည္။